KLIC bij uw verbouwing: een ontvangstbevestiging is nog geen startbewijs

Ook machinaal graven op eigen terrein vraagt voorbereiding

Het Kadaster vermeldt dat een KLIC-melding verplicht is als u met een graafmachine gaat graven. Dat geldt volgens de particuliere uitleg ook als u iemand anders met een graafmachine op uw grond laat werken. Denk aan graafwerk voor een uitbouw of werkzaamheden in de tuin. De vraag wie de machine bezit, vervangt dus niet de controle of voor het voorgenomen werk een melding en actuele gebiedsinformatie aanwezig zijn.

Leg vooraf het werkgebied en de werkzaamheden vast. Het is niet voldoende dat iemand zegt dat er voor het perceel ooit een kaart is opgevraagd. Controleer of de gegevens horen bij de plek waar nu gewerkt gaat worden. Deze uitleg gaat over de voorbereiding van gepland machinaal graafwerk. Zij behandelt niet alle regels voor noodwerkzaamheden, grondverontreiniging of andere toestemmingen die bij een project kunnen spelen.

Spreek af wie meldt en wie de informatie controleert

De hoofdstelling van deze gids is dat een bericht over de melding moet worden gevolgd door een inhoudelijke controle van de levering en de voorbereiding. Leg daarom in de opdracht vast wie de KLIC-melding doet, voor welk gebied en welke startdatum. Spreek ook af wie nagaat of alle informatie binnen is, wie contact met netbeheerders onderhoudt en hoe de uitvoerende graafploeg de gegevens krijgt. Onze uitleg over de aannemingsovereenkomst helpt bij de bredere vastlegging van de opdracht.

Het is begrijpelijk dat een opdrachtgever verwacht dat een deskundige aannemer alles zelf regelt. Een afspraak daarover is nuttig, maar een korte mededeling dat KLIC is geregeld laat nog niet zien welke stappen zijn uitgevoerd. De RDI beschrijft verschillende taken voor opdrachtgever, grondroerder en netbeheerder. In haar uitleg over zorgvuldig opdrachtgeverschap benadrukt zij risico-inventarisatie, een maatregelenplan en voldoende tijd en middelen. Gebruik die aandachtspunten om de voorbereiding bespreekbaar te maken, zonder zelf technische aanwijzingen te geven waarvoor u niet deskundig bent.

Plan met werkdagen en beoordeel uitstel opnieuw

Het Kadaster noemt voor gepland graafwerk een melding minimaal drie en maximaal twintig werkdagen vóór de start. Plan dus met werkdagen en controleer de voorgenomen startdatum voordat iemand de aanvraag doet. Alleen een datum in een globale verbouwplanning is niet altijd de datum waarop de graafmachine werkelijk aan de slag gaat. Laat bij een wijziging van het werkgebied of de planning beoordelen welke gevolgen dat voor de melding en informatie heeft.

Volgens de particuliere Kadaster-uitleg moet u vanaf de ontvangstbevestiging binnen twintig werkdagen met het graafwerk beginnen. Start u niet binnen die periode, dan moet u opnieuw een melding doen. Een vervallen downloadlink is een andere kwestie: het Kadaster vermeldt ook dat de link naar de informatie na twintig werkdagen vervalt. Bewaar de ontvangen bestanden daarom tijdig. Bij een langere onderbreking of onduidelijkheid over gewijzigde omstandigheden moet de actualiteit opnieuw worden onderzocht; deze gids biedt geen automatische verlenging van de bruikbaarheid van oude kaarten.

Een oriëntatieverzoek is niet dezelfde stap als een graafmelding

Voor een ontwerp of prijsopgave kan informatie over de ondergrond al nuttig zijn voordat er een startdatum is. De Rijksoverheid beschrijft daarvoor het oriëntatieverzoek: u krijgt informatie over kabels, leidingen en de betrokken netbeheerders. Het Kadaster verwijst eveneens naar dit verzoek als nog niet bekend is wanneer het graven begint.

Houd die ontwerpinformatie herkenbaar gescheiden van de melding voor de daadwerkelijke uitvoering. Een map met een vroeg onderzoek beantwoordt niet vanzelf of de geplande graafwerkzaamheden tijdig zijn gemeld en de juiste levering is gecontroleerd. Vraag daarom welk soort verzoek eerder is gedaan en welk meldnummer bij het uitvoeringswerk hoort. Gebruik de documenten voor het doel waarvoor zij zijn verstrekt en laat twijfel over de passende melding vóór de start oplossen.

Controleer de levering, niet alleen de eerste e-mail

Het Kadaster beschrijft eerst een ontvangstbevestiging met een overzicht van betrokken netbeheerders. Daarna volgt een link naar de beschikbare kabel- en leidinginformatie. De RDI waarschuwt dat informatie over sommige netten later kan komen: dan is sprake van een deellevering. Of dat zo is, staat volgens de RDI in de leveringsbrief. Een eerste e-mail of een aanwezig zipbestand is daarmee geen zelfstandig bewijs dat alle benodigde informatie al is ontvangen.

Lees de leveringsbrief en leg vast wie controleert of de levering volledig is. De RDI schrijft dat met een deellevering niet mag worden gestart. Voor de bijzondere situatie waarin na twee werkdagen nog gegevens ontbreken en er een dringende noodzaak voor het graafwerk bestaat, beschrijft zij aanvullende stappen: aantoonbaar ontbrekende gegevens opvragen bij de netbeheerder, de veilige uitvoerbaarheid beoordelen en aanvullende maatregelen onderzoeken. Dit is geen algemene vrijbrief bij planningsdruk. Laat de verantwoordelijke deskundigen die situatie beoordelen; deze gids geeft geen eigen toestemming om ondanks ontbrekende gegevens te beginnen.

Zorg dat de graafploeg de gegevens werkelijk kan gebruiken

Het Kadaster vermeldt dat de informatie tijdens het graven digitaal op de graaflocatie aanwezig moet zijn. De RDI benadrukt eveneens dat gebiedsinformatie op de locatie beschikbaar moet zijn en met de graafploeg moet worden gedeeld. Controleer daarom niet alleen of de opdrachtgever de e-mail heeft, maar ook hoe de uitvoerders de levering en bijbehorende aanwijzingen daadwerkelijk kunnen raadplegen.

Spreek af hoe vragen worden teruggelegd en wie reageert als de werkelijke situatie niet bij de documenten lijkt te passen. Het RDI-overzicht over opdrachtgeverschap benadrukt dat ook tijdens de uitvoering ruimte moet blijven voor veilig werken. De opdrachtgever mag geen aanwijzingen geven die dit belemmeren of extra risico veroorzaken. Een strakke opleverdatum is dus geen reden om een onopgeloste vraag over de ondergrond weg te drukken. Maak in de planning ruimte voor het verzamelen en beoordelen van ontbrekende informatie.

Huisaansluitingen en ontbrekende gegevens vragen gericht contact

Het Kadaster waarschuwt dat in de levering kabels of leidingen tussen de woning en de perceelsgrens kunnen ontbreken, bijvoorbeeld een rioolleiding of hemelwaterafvoer. Een kaart waarop u ter plaatse niets ziet, betekent daarom niet zonder meer dat daar niets ligt. Neem bij ontbrekende huisaansluitingen contact op met de betrokken netbeheerder. De contactgegevens en het meldnummer staan volgens het Kadaster in de leveringsbrief.

Kan een op de tekening aangegeven kabel of leiding niet worden gevonden, dan verwijst het Kadaster eveneens naar direct contact met de netbeheerder. Leg de vraag en het antwoord vast en geef relevante informatie door aan de uitvoerders. Ga niet zelf raden welke leiding het is of of zij nog in gebruik is. De precieze lokalisatie en de keuze van veilige maatregelen horen bij de deskundige uitvoering. Zo houdt u de administratieve voorbereiding en het feitelijke onderzoek met elkaar verbonden.

Maak bij een afwijking of schade onderscheid tussen de meldingen

De Rijksoverheid vermeldt dat onjuiste kabel- en leidinginformatie tijdens het werk bij het Kadaster moet worden gemeld. Het Kadaster legt uit hoe dat via de KLIC-viewer gebeurt en noemt onder meer een onbekende kabel of leiding als voorbeeld. De RDI vermeldt daarnaast dat ontstane graafschade direct aan de betrokken netbeheerder moet worden gemeld. Een melding over een afwijkende kaart en een melding van daadwerkelijk veroorzaakte schade zijn dus verschillende handelingen.

Laat bij een incident de betrokken deskundigen de veiligheid beoordelen en ga niet zelf aan een beschadigde of onbekende leiding werken. Bewaar de relevante informatie over locatie, werkzaamheden, gebruikte levering en contacten, voor zover dat veilig kan. Voor een later geschil zijn de opdracht, de voorbereiding en het verloop van het incident van belang. Onze uitleg over schade tijdens een verbouwing behandelt het vastleggen van bewijs en passende juridische hulp. Een ingevuld meldingsformulier beslist niet zelfstandig wie een civiele schadeclaim moet betalen.

Fictief voorbeeld: de machine staat klaar, de levering is nog onvolledig

Fictief voorbeeld: Noor laat bij haar woning een uitbouw voorbereiden. De aannemer heeft afgesproken het machinale graafwerk en de KLIC-melding te verzorgen. Voor de geplande start stuurt hij een ontvangstbevestiging door. Noor vraagt welk meldnummer en werkgebied erbij horen en wie de levering controleert. Bij het lezen van de leveringsbrief blijkt dat voor een betrokken net nog informatie ontbreekt. De eerste e-mail gaf dus een onvolledig beeld van de voorbereiding.

Zij spreken af dat de aannemer contact met de betreffende netbeheerder vastlegt en de uitvoering pas verder plant na beoordeling van de ontbrekende gegevens en de veilige werkwijze. Noor wijst niet zelf een graafroute aan en behandelt de aanwezigheid van de machine niet als reden om toch te beginnen. Het voorbeeld zegt niet dat een bepaald aantal dagen wachten altijd voldoende is, of dat één partij automatisch aansprakelijk is. Het laat zien waarom een duidelijke taakafspraak ook een controle van levering, communicatie en startvoorwaarden nodig heeft.

Checklist: leg de voorbereiding vast vóór de eerste graafbeweging

Bewaar een compact overzicht dat de opdracht, de gemelde locatie, de levering en de gemaakte afspraken bij elkaar brengt. De onderstaande stappen zijn bedoeld voor voorbereiding en afstemming; zij vervangen geen deskundige beoordeling van de graaflocatie of de toepasselijke veiligheidsmaatregelen.

• Leg vast welk machinaal graafwerk en welk gebied bij de opdracht horen.
• Spreek af wie de melding doet en wie de volledigheid van de levering controleert.
• Controleer de startdatum en de termijn van drie tot twintig werkdagen.
• Houd oriëntatie-informatie en de melding voor de uitvoering herkenbaar gescheiden.
• Bewaar de leveringsbrief en ontvangen bestanden en onderzoek een vermelde deellevering.
• Controleer hoe de uitvoerende graafploeg de digitale informatie op locatie raadpleegt.
• Leg contact over ontbrekende gegevens of huisaansluitingen en relevante antwoorden vast.
• Laat bij gewijzigd werk, uitstel of een incident de benodigde vervolgstappen opnieuw beoordelen.