Bij bouwarbitrage beslissen arbiters over een bouwgeschil op basis van een geldige arbitrageafspraak. Een bouwcontract kan naar de Raad van Arbitrage in bouwgeschillen verwijzen, maar de geldigheid en reikwijdte daarvan verdienen onderzoek. Deze gids richt zich op de voorbereiding van een mogelijke RvA-procedure: bevoegdheid, processtukken, technische bewijsvoering, begroting en spoed. Voor een algemene vergelijking van geschilroutes is de gids over bouwgeschilprocedures het vertrekpunt.
Bronnen (4)
Op deze pagina
1. Zoek de arbitrageafspraak en de exacte partijen
Begin met de overeenkomst waarin arbitrage is afgesproken. Dat kan een afzonderlijke clausule zijn of een bepaling in toepasselijke algemene voorwaarden. Verzamel de volledige tekst, de contractdatum en het bewijs van het akkoord. Controleer welke instantie wordt genoemd en welke geschillen onder de afspraak vallen. Een verwijzing naar een andere regeling of slechts een afspraak om eerst te overleggen is niet automatisch een opdracht aan de RvA.
Vermeld de juridische namen van eiser en verweerder en leg uit welke contractrelatie hen verbindt. Bij meerdere aannemers, eigenaren of groepsmaatschappijen is dat essentieel. Een arbitrageafspraak in de hoofdovereenkomst bindt niet zonder nader onderzoek iedere onderaannemer. Laat ook bepalen welke versie van het arbitragereglement geldt. De inhoudelijke aannemingsovereenkomst en het procedurele reglement hebben ieder een eigen functie; bewaar beide in het dossier waarmee uw advocaat begint.
2. Behandel twijfel aan bevoegdheid meteen
Ontvangt u een claim terwijl u de arbitrageafspraak betwist, reageer dan niet uitsluitend op de technische inhoud. De RvA vermeldt dat een beroep op onbevoegdheid vóór alle weren moet worden gedaan. Laat daarom direct beoordelen hoe uw eerste reactie moet worden ingericht. Niet verschijnen omdat u de RvA onbevoegd vindt, is geen veilige manier om uw standpunt uit te leggen en te onderbouwen.
Bij consumenten gelden aanvullende vragen over algemene voorwaarden, een mogelijk onredelijk bezwarend arbitragebeding en de gelegenheid om voor de burgerlijke rechter te kiezen. De RvA beschrijft hiervoor een bijzondere controle. Verzamel de oorspronkelijke voorwaarden en ieder bericht waarmee de ondernemer zich op arbitrage heeft beroepen. Trek uit één ontbrekende passage of een standaardbrief niet zelf de conclusie dat bevoegdheid vaststaat of ontbreekt. Vraag om een afzonderlijke beoordeling voordat de inhoudelijke verdediging wordt ingediend.
3. Formuleer wat arbiters concreet moeten beslissen
Een opsomming van teleurstellingen vormt nog geen duidelijke vordering. Beschrijf welk resultaat u verlangt: betaling van specifieke termijnen, herstel van omschreven gebreken, vergoeding van aantoonbare schade of een andere beslissing. Verbind elk onderdeel met feiten en bewijsstukken. Geef aan welke bedragen vaststaan en welke posten nog onderzoek nodig hebben. Een wederpartij moet kunnen begrijpen waarop zij moet antwoorden en het scheidsgerecht moet weten welke beslissing wordt gevraagd.
Bij een tegenvordering verdient dezelfde voorbereiding aandacht. Zet bijvoorbeeld een gevorderde eindtermijn naast uw bezwaar over oplevering en de afzonderlijk begrote herstelkosten. Maak zichtbaar of u betaling betwist, een bedrag wilt verrekenen of zelf een veroordeling verlangt; die posities zijn niet onderling uitwisselbaar. Uw advocaat kan de juridische inrichting beoordelen. Geef ook eerdere toezeggingen en schikkingsvoorstellen door, zodat het dossier geen verrassende erkenning of afspraak buiten beeld laat.
4. Maak technische stukken begrijpelijk en controleerbaar
Orden tekeningen, rapporten en foto’s rondom de concrete geschilpunten. Een omvangrijke map zonder toelichting dwingt anderen zelf te raden welke afbeelding uw standpunt ondersteunt. Gebruik een gebrekenregister met locatie, waarneming, contractuele eis, vermoedelijke oorzaak en gevraagd onderzoek. Houd vaststaande metingen apart van aannames. Bewaar oorspronkelijke bestanden en vermeld wanneer en onder welke omstandigheden onderzoek plaatsvond, vooral wanneer het werk intussen verandert.
Bespreek welk aanvullend deskundigenonderzoek nodig is voordat herstel plaatsvindt. De technische ervaring van arbiters neemt uw eigen bewijsvoorbereiding niet weg. Een onderzoek kan bijvoorbeeld vaststellen waarom een dak lekt, terwijl de juridische verantwoordelijkheid vervolgens afhangt van ontwerp- en uitvoeringsafspraken. Nodig relevante partijen waar passend uit voor een gezamenlijke opname en leg hun reacties vast. Meld voorafgaand noodherstel zorgvuldig, zodat veiligheid wordt beschermd en de oude toestand zo goed mogelijk gedocumenteerd blijft.
5. Begroot waarborgsom, bijstand en onderzoek afzonderlijk
De RvA werkt met een waarborgsom en stelt de procedurekosten vast. Maak daarom vóór indiening een actuele begroting op basis van het financiële belang, de procedure en de verwachte werkzaamheden. Tel daarnaast uw eigen juridische bijstand, technisch onderzoek en eventuele maatregelen mee. Gebruik een bedrag uit een andere zaak niet als vast tarief voor uw dossier. Vraag wie een voorschot moet voldoen en of tijdens de procedure aanvulling nodig kan zijn.
Een kostenveroordeling betekent evenmin vanzelf dat iedere gemaakte euro wordt vergoed of daadwerkelijk wordt ontvangen. Bespreek welk deel u kunt vorderen en wat u daarvoor moet onderbouwen. De RvA wijst erop dat bepaalde bijzondere proceskosten uitdrukkelijk moeten worden gevorderd. Neem de financiële positie van de wederpartij mee in uw afweging en meld rechtsbijstandsdekking. Een juridisch sterke claim kan een andere aanpak vragen wanneer voorfinanciering of verhaal een reëel probleem vormt.
6. Onderbouw spoed met de noodzakelijke maatregel
De RvA kent verschillende procedures, waaronder kort geding en een spoedbodemprocedure. De keuze begint met wat niet op een gewone behandeling kan wachten. Denk aan toegang tot een afgesloten werk, bescherming van een constructie of een beslissing die noodzakelijk is om vervolgschade te beperken. Beschrijf de datum waarop het probleem ontstaat, de concrete gevolgen en welke tijdelijke of definitieve maatregel u verlangt.
Vraag uw advocaat welke procedure hiervoor beschikbaar en geschikt is en welke stukken direct nodig zijn. Een urgente wens garandeert geen bepaalde zittingsdatum of uitkomst. Houd een praktisch noodplan gereed voor veiligheid en bewaring van bewijs. Als een bankgarantie of tijdelijke werkafspraak de spoed kan verminderen, leg de voorwaarden daarvan zorgvuldig vast. De RvA publiceert algemene informatie over doorlooptijden, maar capaciteit, verweer en bijzonderheden van uw zaak blijven bepalend voor de daadwerkelijke planning.
7. Fictief scenario: herstelclaim naast openstaande eindtermijn
Stel dat een zakelijke opdrachtgever herstel van een gevel verlangt en een aannemer zijn eindtermijn vordert. De overeenkomst verwijst naar de RvA, maar de opdrachtgever heeft een gewijzigd exemplaar van de voorwaarden. Over enkele weken worden steigers verwijderd. Dit verzonnen voorbeeld vraagt eerst vergelijking van de contractstukken, daarna een heldere afbakening van betaling, herstel en eventuele schade. Het tijdstip van de steigerverwijdering kan bovendien van belang zijn voor bewijs.
Een gerichte opdracht aan de advocaat bevat de clausule, beide versies, facturen, inspectierapport en planning. Vraag eerst advies over bevoegdheid en behoud van bewijs, vervolgens over de vordering, begroting en mogelijke regeling. Na een arbitraal vonnis verdienen eventuele rechtsmiddelen en uitvoering aparte beoordeling; arbitrage is geen onbeperkte herkansing bij de gewone rechter. Zet die vervolgvraag al op de agenda, zodat u weet welke beslissing of betaling na de uitspraak daadwerkelijk nodig is.
Veelgestelde vragen
Kan ik een RvA-brief negeren als ik geen arbitrage heb afgesproken?
Nee. Laat direct beoordelen hoe en wanneer u de bevoegdheid moet betwisten. De RvA noemt het vereiste om dit vóór alle weren te doen.
Krijg ik alle advocaatkosten terug als ik win?
Dat is niet gegarandeerd. Laat procedurekosten, eigen bijstand, bijzondere kosten en mogelijkheden van verhaal afzonderlijk begroten en beoordelen.
Kan bouwarbitrage ook bij spoed?
De RvA heeft onder meer een kort geding en een spoedbodemprocedure. Geschiktheid, beschikbaarheid en benodigde onderbouwing hangen af van de gevraagde maatregel en uw dossier.
Bronnen
Deze bronnen horen bij deze pagina. Controleer bij een concrete zaak altijd de actuele regels en uw eigen stukken.
- RvA — bevoegdheidsincident Geraadpleegd: 2026-10-23
- RvA — waarborgsom en kosten Geraadpleegd: 2026-10-23
- RvA — veelgestelde vragen Geraadpleegd: 2026-10-23
- Rechtspraak — arbitrage Geraadpleegd: 2026-10-23
Juridische beoordeling
Nog niet juridisch gecontroleerdDeze inhoudsversie is nog niet door een jurist of advocaat beoordeeld. Een broncontrole of tekstbewerking is geen juridische goedkeuring.
Redactie Bouwrecht in Nederland
We koppelen uitleg aan bronnen en leggen gerichte wijzigingen vast. Een juridische beoordeling wordt alleen vermeld bij de werkelijk beoordeelde tekstversie, met een echte beoordelaar, datum en reikwijdte. Voor deze artikelen staat die menselijke beoordeling nog open.
Ricardo van der Spoel
Redactioneel verantwoordelijk · Redactionele organisatie en techniek